جامعه المصطفی العالمیهپژوهش های روانشناسی اسلامی2717-06087120240822Psychological analysis of social harm based on Islamic sourcesتحلیل روانشناختی آسیبرسانی اجتماعی براساس منابع اسلامی7281048510.22034/ri.2024.10485FAمحمدمهدوی نیادانش پژوه دکتری قرآن و روانشناسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.محمدمهدیصفوراییدانشیار روان شناسی تربیتی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.0000-0002-0522-2310Journal Article20250716The present study aims to conduct a psychological analysis of social harm based on Islamic sources. This study seeks to obtain the components of social harm based on Islamic sources and its validity and reliability, as well as its underlying factors and harmful consequences. The method used in this study was a qualitative analysis of the content of religious texts, which is used to understand and infer psychological teachings from Islamic sources.For this purpose, in the first stage, words and statements related to social harm were collected from Islamic sources. In the next stage, concepts and statements that were less related to social harm were discarded, and the remaining words and statements were manually sorted using text preprocessing principles such as: synonymy, polysemy, semantic contrast, and lexical scope.The components of social harm were analyzed and examined. The findings at this stage included four components: a) Physical harm, including torture and murder; b) Verbal harm, including gossip and slander, mockery and ridicule, backbiting, slander and slander, revealing secrets, biting and swearing; c) Violating the rights of others, including not paying workers' wages, profiteering brokers, taking the rights of orphans, breaking promises and agreements;پژوهش حاضر با هدف تحلیل روانشناختی آسیبرسانی اجتماعی براساس منابع اسلامی انجام شده است. این پژوهش به دنبال بهدست آوردن مؤلفههای آسیبرسانی اجتماعی براساس منابع اسلامی و روایی و پایایی آن و همچنین عوامل زمینهساز و پیامدهای آسیبزای آن است. روش به کار رفته در این پژوهش، تحلیل کیفی محتوای متون دینی بود که برای فهم و استنباط آموزههای روانشناختی از منابع اسلامی کاربرد دارد؛ بدین منظور در مرحله اول واژهها و گزارههایی که با آسیبرسانی اجتماعی ارتباط داشت از منابع اسلامی گردآوری شد. در مرحله بعد، مفاهیم و گزارههایی که کمتر با آسیبرسانی اجتماعی ارتباط داشتند کنار گذاشته شدند و واژهها و گزارههای باقی مانده با استفاده از اصول پیشپردازش متن مانند هممعنایی، چندمعنایی، تقابلمعنایی و حوزه واژگانی به منظور دستیابی به مؤلفههای آسیبرسانی اجتماعی تحلیل و بررسی شد. یافتهها در این مرحله چهار مؤلفه بود: الف) آزارگری جسمی مشتمل بر شکنجه و قتل؛ ب) آزارگری زبانی مشتمل بر سخنچینی و نمامی، استهزاء و تمسخر، غیبت، تهمت و افترا، افشای اسرار، نیشزبان و ناسزاگویی؛ ج) زیرپاگذاشتن حق دیگران مشتمل بر عدم پرداخت دسترنج کارگران، دلالان سودجو، خوردن حق یتیم، شکستن عهد و پیمان؛ د) توطئهگری اجتماعی مشتمل بر مکر، نیرنگ و دروغگویی. هر یک از این مؤلفهها به همراه 27 علت و پیامد مربوط به هر مؤلفه در منابع اسلامی به دست آمد و به تأیید کارشناسان رسید.http://ri.journals.miu.ac.ir/article_10485_113a7cf1ffd0057453a06814625f7c56.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهش های روانشناسی اسلامی2717-06087120240822The Role of the Islamic Revolution in the Growth and Transformation of Islamic Psychologyنقش انقلاب اسلامی در رشد و تحول روانشناسی اسلامی29431048610.22034/ri.2024.10486FAمحمدصادقشجاعیاستادیار پژوهشگاه بینالمللی جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.Journal Article20250525This study was conducted with the aim of examining the role of the Islamic Revolution in the growth and advancement of Islamic psychology. The research employed a descriptive–analytical method. To this end, the historical background and the development of Islamic psychology in other countries were first reviewed. In fact, the origins of Islamic psychology can be traced back to the 1960s and 1970s, particularly to the movement of Islamization of the humanities in Pakistan, Egypt, and Malaysia. Nevertheless, the role of the Islamic Revolution in the growth and transformation of Islamic psychology has been remarkably significant. In this study, the impact of the Islamic Revolution on Islamic psychology was categorized into five dimensions: motivational, supportive/facilitative, educational, content production, and international. Furthermore, theoretical activities and orientations related to Islamic psychology since the beginning of the Revolution were analyzed, and ultimately six distinct stages were identified along with the primary concerns of researchers in each stage.این پژوهش با هدف بررسی نقش انقلاب اسلامی در رشد و پیشرفت روانشناسی اسلامی انجام شده است. روش به کار رفته در این پژوهش، توصیفیـ تحلیلی بود؛ بدین منظور، نخست زمینههای تاریخی و پیشینه روانشناسی اسلامی در دیگر کشورها بررسی شد. در واقع پژوهش پیشینه روانشناسی اسلامی به دهههای 1960 تا 1970 میلادی و روند اسلامیسازی علوم انسانی در پاکستان، مصر و مالزی برمیگردد؛ با وجود این، نقش انقلاب اسلامی در رشد و تحول روانشناسی اسلامی بسیار چشمگیر بوده است. در این پژوهش نقش انقلاب اسلامی بر روانشناسی اسلامی در پنج محور انگیزشی، حمایتی/ تسهیلگر، آموزش، تولید محتوا و بینالمللی دستهبندی شده است؛ همچنین فعالیتها و جهتگیریهای نظری در ارتباط با روانشناسی اسلامی از ابتدای انقلاب اسلامی تحلیل و بررسی گردید و سرانجام شش مرحله از هم متمایز و دغدغه اصلی پژوهشگران در هر مرحله مشخص شد. http://ri.journals.miu.ac.ir/article_10486_473a2dc23dfb9693551b391847ba9d34.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهش های روانشناسی اسلامی2717-06087120240822Conceptual Model of Islamic Lifestyle Based on the Lived Experiences of Religiously Satisfied Couplesمدل مفهومی سبک زندگی اسلامی مبتنی بر تجارب زیسته زوجین رضایتمند مذهبی45631058710.22034/ri.2024.10587FAکوثرده دستاستادیارمشاوره، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.طاهرهصبوری نیادانش آموخته مشاوره خانواده ، دانشگاه رفاه، تهران، ایران.Journal Article20241023The purpose of this study was to present a model of Islamic lifestyle based on the lived experiences of religiously satisfied couples. This research was conducted using a grounded theory method based on semi-structured interviews with Strauss and Corbin’s approach to develop a paradigmatic model. The study reached saturation after fourteen interviews. A total of 267 meaningful statements were identified under 77 open codes, 14 axial codes, and 4 selective codes. The indicators of Islamic lifestyle among religiously satisfied couples emerged from self-control, optimal choice, respectful relationships, systematic economic consumption, and purposeful cultural consumption. The contextual factors included categories of religious and faith-based tendencies, God-centeredness, and the cultivation of moral values rooted in religion. Three categories were identified: cohesive family structure, effective interpersonal relationships between spouses, and alignment of value, belief, and structural systems between spouses. Strategies for realizing the Islamic lifestyle encompassed personal, familial, and social development, as well as achieving a sense of security and tranquility. The outcomes of the Islamic lifestyle of religiously satisfied couples were highlighted. Based on the lived experiences of these couples, a model of Islamic lifestyle was proposed to foster family growth and excellence, ensure continuity accompanied by satisfaction, and ultimately guide society toward <em>Hayat Tayyiba</em> (a virtuous life).هدف از این پژوهش ارائه الگوی سبک زندگی اسلامی مبتنی بر تجارب زیسته زوجین رضایتمند مذهبی بود. این تحقیق با روش دادهبنیاد بر مبنای مصاحبههای نیمهساختاریافته با رویکرد نظریه زمینهای استراوس و کوربین به منظور ارائه مدل پارادایمی تدوین شد. پژوهش با چهارده مصاحبه به اشباع رسید. 267 گزاره معنادار ذیل 77 کد باز، 14 کد محوری و 4 کد انتخابی شناسایی شد. شاخصهای سبک زندگی اسلامی زوجین رضایتمند مذهبی منتج از خودکنترلی، انتخاب احسن، روابط تکریم بخش، مصارف اقتصادی نظاممند، مصارف فرهنگی هدفمند؛ عوامل زمینهساز آن مشتمل بر مقولههای گرایشهای اعتقادی و مذهبی، خدامحوری و پرورش ارزشهای اخلاقی مبتنی بر مذهب؛ سه مقوله ساختار خانوادگی منسجم، روابط بین شخصی مؤثر همسران باهم و همجهتی نظام ارزشی، اعتقادی و ساختاری همسران با یکدیگر؛ راهبردهای تحقق سبک زندگی اسلامی و مقوله توسعه شخصی، خانوادگی و اجتماعی و مقوله تحقق احساس امنیت و آرامش؛ پیامدهای سبک زندگی اسلامی زوجین رضایتمند مذهبی بود. با توجه به تجربه زیسته زوجین رضایتمند مذهبی الگویی از سبک زندگی اسلامی برای رشد و تعالی خانواده و تداوم همراه با رضایت درنهایت حرکت جامعه به سوی حیات طیبه ارائه شد. http://ri.journals.miu.ac.ir/article_10587_340a8d9bc296801e9a5b5219af7e9657.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهش های روانشناسی اسلامی2717-06087120240822Prediction of Marital Conflicts Based on UnUndifferentiation with the Moderating Role of Resilienceپیشبینی تعارضات زناشویی براساس تمایزنایافتگی با نقش تعدیلگر تابآوری65811059710.22034/ri.2024.10597FAجعفرهوشیاریگروه روانشناسی،مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی،جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.طیبهشعبانیدانش آموخته کارشناسی ارشد روانشناسی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران.Journal Article20250703The present study was conducted with the aim of predicting marital conflicts based on undifferentiation and examining the moderating role of resilience. The research approach was descriptive-correlational, and the statistical population included all married couples in the city of Qom. From this population, 165 married men and women were selected using convenience sampling. Participants responded to three questionnaires: Sanaei’s Marital Conflicts Questionnaire (2008), Skowron and Friedlander’s Undifferentiation of Self Inventory (DSI, 1998), and Connor and Davidson’s Resilience Scale (CD-RISC, 2009). The findings indicated that Undifferentiation had a positive and significant relationship with marital conflicts (r = 0.420). In addition, a negative and significant relationship was found between undifferentiation and resilience (r = -0.258), reflecting the challenges faced by individuals with low undifferentiation in achieving resilience. Moreover, a negative and significant relationship was observed between marital conflicts and resilience (r = -0.420), highlighting the protective role of resilience. Results demonstrated that resilience played a significant moderating role in the relationship between Undifferentiation and marital conflicts. The moderating effect of resilience increased the coefficient of determination (R²) by 0.026, which was statistically significant (P = 0.047). These findings suggest that resilience can reduce the intensity of the impact of Undifferentiation on marital conflicts.پژوهش حاضر با هدف پیشبینی تعارضات زناشویی براساس تمایزنایافتگی و با بررسی نقش تعدیلکننده تابآوری اجرا شد. رویکرد پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری آن شامل کلیه زوجهای شهر قم بود. از میان این جامعه تعداد ۱۶۵ زن و مرد متأهل با روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. شرکتکنندگان به سه پرسشنامه تعارضات زناشویی ثنایی (۱۳۸۷)، تمایزیافتگی خود (DSI) اسکوورن و فریدلندر (۱۹۹۸) و تابآوری (CD-RISC) کانر و دیویدسون (۲۰۰۹) پاسخ دادند. یافتههای پژوهش نشان داد که تمایزنایافتگی با تعارضات زناشویی رابطه مثبت و معناداری دارد (۰/۴۲۰r =)؛ همچنین بین تمایزنایافتگی و تابآوری رابطه منفی و معناداری یافت شد (۰/۲۵۸r =) که نشاندهنده چالشهای افراد دارای تمایزیافتگی پایین در کسب تابآوری است؛ علاوه بر این، بین تعارضات زناشویی و تابآوری نیز رابطه منفی و معناداری مشاهده شد (۰/۴۲۰r =) که بیانگر نقش محافظتی تابآوری است. نتایج نشان داد که تابآوری نقش تعدیلکننده معناداری در رابطه بین تمایزنایافتگی و تعارضات زناشویی ایفا میکند. اثر تعدیلکننده تابآوری، ضریب تعیین (R²) را به میزان ۰/۰۲۶ افزایش داد که از نظر آماری معنادار بود (۰/۰۴۷P =). این یافته بیانگر آن است که تابآوری میتواند شدت تأثیر تمایزنایافتگی بر تعارضات زناشویی را کاهش دهد.http://ri.journals.miu.ac.ir/article_10597_f7945677c87ddee1f67fa0727e79d989.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهش های روانشناسی اسلامی2717-06087120240822The Mediating Role of Emotional Divorce in the Relationship Between Alexithymia and Marital Burnoutنقش میانجی طلاق عاطفی در رابطه بین ناگویی هیجانی و دلزدگی زناشویی83991072610.22034/ri.2024.10726FAحسنتقییانگروه روان شناسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایرانمحمدگلستانیدانشپژوه کارشناسیارشد روانشناسی شخصیت، مجتمع آموزش عالی علومانسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.Journal Article20250729The aim of this study was to examine the mediating role of emotional divorce in the relationship between alexithymia and marital burnout. This research was conducted using a descriptive-correlational method. The statistical population consisted of married men and women in 2024; accordingly, 115 couples were selected through convenience sampling and responded to the Toronto Alexithymia Scale, the Emotional Divorce Scale by Gottman and Silver, and Pines’ Marital Burnout Scale. Data were analyzed using linear regression with Baron and Kenny’s approach. The findings revealed that there was a positive and significant relationship between alexithymia and marital burnout, as well as between alexithymia and emotional divorce. Furthermore, a positive and significant relationship was found between emotional divorce and marital burnout. Overall, the results indicated that with an increase in alexithymia, marital burnout rises through the mediating role of emotional divorce. Consequently, emotional divorce plays a partial mediating role in the relationship between alexithymia and marital burnout.هدف این پژوهش، بررسی نقش میانجی طلاق عاطفی در رابطه بین ناگویی هیجانی و دلزدگی زناشویی است. این تحقیق با روش توصیفی از نوع همبستگی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل زنان و مردان متأهل در سال ۱۴۰۳ بود؛ بدین منظور ۱۱۵ نفر از زوجین با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند و به مقیاسهای ناگویی هیجانی تورنتو، مقیاس طلاق عاطفی گاتمن و سیلور و مقیاس دلزدگی زناشویی پاینز پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از روش رگرسیون خطی با رویکرد بارون و کنی استفاده شد. یافتههای پژوهش نشان داد که بین متغیرهای ناگویی هیجانی با دلزدگی زناشویی و ناگویی هیجانی با طلاق عاطفی، ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد؛ همچنین ارتباط مثبت و معناداری بین طلاق عاطفی و دلزدگی زناشویی به دست آمد. بهطورکلی نتایج نشان داد که با افزایش ناگویی هیجانی، دلزدگی زناشویی به واسطه نقش میانجی طلاق عاطفی افزایش مییابد و درنتیجه طلاق عاطفی در ارتباط بین ناگویی هیجانی و دلزدگی زناشویی نقش میانجی جزئی ایفا میکند.http://ri.journals.miu.ac.ir/article_10726_91cd5f8c70538c10d338d8ab751dd53a.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهش های روانشناسی اسلامی2717-06087120240822A Comparative Analysis of Marital Paradigms in Islamic Teachings and Psychological Theoriesبررسی تطبیقی پارادایمهای زناشویی در آموزههای اسلامی و نظریههای روانشناختی1011211094210.22034/ri.2024.10942FAلیلاکشتکارکارشناسی ارشد روان شناسی، موسسه اخلاق و تربیت، قم، ایران.Journal Article20250929The present study aimed to conduct a comparative and systematic analysis of marital paradigms in Islamic teachings versus Western psychological models (based on the six dimensions of Willoughby Hall’s model). The research method was descriptive-analytical and comparative. Using purposeful qualitative content analysis, religious teachings (Qur’an and Sunnah) were coded according to the six dimensions of Willoughby Hall’s model and aligned with Allameh Misbah Yazdi’s theory of voluntary action to produce a localized systematic framework. The findings of this study demonstrated that the Islamic model encompasses a comprehensive intellectual system that covers all dimensions of the paradigm. The fundamental difference lies in the epistemological foundation: Western models emphasize individualism and attitude-centeredness, whereas the Islamic model highlights divine teleology and the complex interaction of “attitude and inclination” (emotions and moral dispositions). This systematic approach was explained through the tripartite hierarchy of the soul (knowledge, affection, and power), which considers marital stability as the outcome of conscious and devotional will. In comparison, the Islamic model elevates commitment from a conditional contract to a “solemn covenant” (<em>mithaqan ghaliz</em>), prioritizing criteria such as faith-based and moral compatibility over merely material and superficial factors. This comprehensiveness provides an effective response to the crisis of individualism and relativism within the family institution.پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی و نظاممند پارادایم زناشویی در آموزههای اسلامی در برابر مدلهای روانشناختی غربی (بر مبنای ابعاد ششگانه مدل ویلوگبی هال) انجام شده و روش آن توصیفیـ تحلیلی و تطبیقی بوده است. این مقاله با استفاده از تحلیل محتوای کیفی هدفمند، آموزههای دینی (قرآن و سنت) را بر مبنای ابعاد ششگانه مدل ویلوگبی هال کدگذاری و با الگوی فعل ارادی علامه مصباح یزدی نسبتسنجی کرده است تا یک چارچوب نظاممند بومی تولید شود. نتایج بهدستآمده در این مقاله نشان داد که الگوی اسلامی دارای یک نظام فکری جامع میباشد که تمامی ابعاد پارادایم را پوشش میدهد. تفاوت بنیادین در مبنای معرفتشناختی است: مدلهای غربی بر فردگرایی و نگرش متمرکز هستند؛ درحالیکه الگوی اسلامی بر غایتگرایی الهی و تعامل پیچیده «نگرش و گرایش» (عواطف و ملکات نفسانی) تأکید دارد. این نظاممندی در قالب هرم سهگانه نفس (علم، محبت و قدرت) تبیین شد که پایداری زناشویی را نتیجه یک اراده آگاهانه و عبادی میداند. در مقایسه، الگوی اسلامی تعهد را از قرارداد مشروط به «میثاقاً غلیظاً» ارتقا داده، و معیارهایی چون کفویت ایمانی و اخلاقی را بر عوامل صرفاً مادی و ظاهری ترجیح میدهد. این جامعیت پاسخ کارآمدی برای مدیریت بحران فردگرایی و نسبیگرایی در نهاد خانواده ارائه میدهدhttp://ri.journals.miu.ac.ir/article_10942_ec39e3f580e76646a54dd7a7e056e63d.pdf