جامعه المصطفی العالمیه پژوهش های روانشناسی اسلامی 2717-0608 7 2 2025 02 19 Islamic Lifestyle in the Civilizational Discourse of the Islamic Revolution سبک زندگی اسلامی در گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی 7 22 10505 10.22034/ri.2025.10505 FA محمدصادق شجاعی استادیار پژوهشگاه بین‌المللی جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. Journal Article 2025 06 26 The Islamic Revolution of Iran was one of the significant phenomena of the 20th century, whose effects extended beyond national borders in political, economic, cultural, and social spheres. One of the fundamental dimensions of this transformation is the prominence of the Islamic lifestyle in contrast to the Western lifestyle. The present study was conducted with a descriptive-analytical approach and aimed to investigate the Islamic lifestyle in the civilizational discourse of the Islamic Revolution. Based on Islamic sources, lifestyle can be explained at five levels: individual, family, social, national, and international. Its position was also examined within the five-stage model of the Islamic Revolution, which includes revolution, establishment of an Islamic system, formation of an Islamic government, formation of an Islamic society, and the emergence of a new Islamic civilization. The findings indicated that in the civilizational stage, the Islamic lifestyle, as a multi-dimensional construct comprising religious beliefs, human values, and social culture, forms the core text of the new Islamic civilization. Realizing this requires the manifestation of Islamic values in areas such as family, employment, social relations, dress, recreation, and consumption patterns. The results showed that the Islamic lifestyle can pave the way for the realization of a "good life" and cultural, political, economic, and social impacts at the global level, providing theoretical and practical foundations for policymaking in the civilizational discourse of the Islamic Revolution. انقلاب اسلامی ایران از پدیده‌های مهم قرن بیستم بود که آثار آن در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی فراتر از مرزهای ملی گسترش یافت. یکی از ابعاد اساسی این تحول، برجسته‌سازی سبک زندگی اسلامی در تقابل با سبک زندگی غربی است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با هدف بررسی سبک زندگی اسلامی در گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی انجام شد. براساس منابع اسلامی، سبک زندگی در پنج سطح فردی، خانوادگی، اجتماعی، ملی و بین‌المللی قابل تبیین است؛ همچنین جایگاه آن در الگوی پنج‌مرحله‌ای انقلاب اسلامی شامل انقلاب، تشکیل نظام اسلامی، تشکیل دولت اسلامی، تشکیل جامعه اسلامی و شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی بررسی شد. یافته‌ها نشان داد که در مرحله تمدنی، سبک زندگی اسلامی به‌عنوان سازه‌ای چندبعدی متشکل از باورهای دینی، ارزش‌های انسانی و فرهنگ اجتماعی، متن اصلی تمدن نوین اسلامی را شکل می‌دهد. تحقق این امر نیازمند بروز ارزش‌های اسلامی در عرصه‌هایی چون خانواده، اشتغال، روابط اجتماعی، پوشش، تفریح و الگوی مصرف است. نتایج نشان داد سبک زندگی اسلامی می‌تواند زمینه‌ساز تحقق حیات طیّبه و آثار فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در سطح جهانی باشد و مبانی نظری و کاربردی برای سیاست‌گذاری در گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی فراهم آورد.

http://ri.journals.miu.ac.ir/article_10505_d7147fb6e1542539c891e06024f5810d.pdf

جامعه المصطفی العالمیه پژوهش های روانشناسی اسلامی 2717-0608 7 2 2025 02 19 Explanation of Psycho-Spiritual Investment Based on the Holy Quran تبیین سرمایه‌گذرای روانی-معنوی براساس قرآن کریم 23 42 10506 10.22034/ri.2025.10506 FA حسین الهی دانش پژوه دکتری قرآن و روانشناسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. Journal Article 2025 06 01 The present study aimed to explain psycho-spiritual investment based on the Holy Quran, utilizing both qualitative and quantitative methods. In the qualitative section, a religious-psychological inference method was employed. The population for this section consisted of verses from the Holy Quran, with an emphasis on Tafsir al-Mizan and related interpretative traditions. The population for the quantitative section included experts and experienced specialists, as well as scholars from the Qom Seminary with expertise in Islamic issues and psychologists holding a doctorate in psychology. The research findings indicated: a) Contrary to many psychologists who consider psychological investment to be unidirectional, psychological investment is bidirectional; b) Psychological investment is explained within the framework of a monotheistic perceptual system and with a spiritual approach; c) The inseparable link between this world and the afterlife, and the demystification of the world and others, leads to proper investment in them; d) The world and others, as the most important subjects of psycho-spiritual investment, create the ground for the individual's psychological transformation and are the greatest capital for psycho-spiritual transformation; e) Healthy investment leads to personality integration and the unification of the individual's psychological system, while unhealthy investment in self-made and transient supports threatens the coherence of the psychological system with psycho-spiritual conflict; f) Quranic teachings, by emphasizing the key role of pure intention and righteous deeds in creating psycho-spiritual capital, add an active and dynamic dimension to the concept of investment; g) An entity can become the subject of psycho-spiritual investment if it genuinely and truly possesses perfect characteristics such as being imperishable, always accessible, etc.; h) God is the only worthy subject for healthy psycho-spiritual investment. پژوهش حاضر با هدف تبیین سرمایه‌گذرای روانی ـ معنوی براساس قرآن کریم و با استفاده از روش‌های کیفی و کمّی انجام شد. در بخش کیفی روش استنباط دینی ـ روان‌شناختی به کار رفت. جامعه آماری در این بخش آیات قرآن کریم با تأکید بر تفسیر المیزان و روایات تفسیری مرتبط و جامعه آماری بخش کمّی، متخصصان و کارشناسان خبره و صاحب‌نظرانی از اساتید حوزه علیمه قم دارای تخصص در حوزه مسائل اسلامی و روانشناسی دارای تحصیلات دکترای روان‌شناسی بودند. یافته‌های پژوهش نشان دادند: الف) برخلاف بسیاری از روان‌شناسان که سرمایه‌گذاری روانی را یک‌سویه در نظر می‌گیرند، سرمایه‌گذاری روانی دوسویه است؛ ب) سرمایه‌گذاری روانی در چارچوب نظام ادراکی توحیدی و با رویکردی معنوی تبیین می‌شود؛ ج) پیوند ناگسستنی دنیا و آخرت و پنداره‌زدایی از دنیا و دیگران موجب سرمایه‌گذاری درست نسبت به آنها می‌شود؛ د) دنیا و دیگران به عنوان مهم‌ترین موضوعات سرمایه‌گذار روانی ـ معنوی، زمینه تحول روانی فرد را ایجاد می‌کنند و بزرگ‌ترین سرمایه برای تحول روانی ـ معنوی هستند؛ ﻫ) سرمایه‌گذاری سالم موجب انسجام شخصیت و توحیدیافتگی نظام روان‌شناختی فرد و سرمایه‌گذاری ناسالم روی پشتوانه‌های خودساخته و فانی انسجام نظام روان‌شناختی را با تعارض روانی‌ـ معنوی تهدید می‌کند؛ و) آموزه‌های قرآنی با تأکید بر نقش کلیدی نیّت خالص و عمل صالح در خَلق سرمایه روانی‌ـ معنوی، بُعدی فعال و پویا به مفهوم سرمایه‌گذاری می‌بخشد؛ ز) موجودی می‌تواند حکم موضوع سرمایه‌گذاری روانی ـ معنوی را پیدا کند که به‌طور واقعی و حقیقی بتواند ویژگی‌های کمالی از جمله افول‌ناپذیری، همواره در دسترس و... را دارا باشد؛ ح) خداوند به عنوان تنها موضوع شایسته برای سرمایه‌گذاری روانی ـ معنوی سالم است.

http://ri.journals.miu.ac.ir/article_10506_df09a8eef4a52beee38d49cc75a1ae37.pdf

جامعه المصطفی العالمیه پژوهش های روانشناسی اسلامی 2717-0608 7 2 2025 02 19 An Introduction to Modeling Inter-Construct Relationships in Islamic Psychology درآمدی بر مدل‌سازی روابط بین‌سازه‌ای در روان‌شناسی اسلامی 43 60 10519 10.22034/ri.2025.10519 FA عماد رحیمی دانش پژوه دکتری قرآن و روان‌شناسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران. Journal Article 2025 05 29 Islamic psychology, as an interdisciplinary field, requires the development of conceptual frameworks that can explain the structural relationships between psychological constructs from the perspective of religious texts. This research is an analytical review aimed at investigating the possibility and necessity of developing relational models among psychological concepts through religious texts. The research was conducted by analyzing the content of previous studies in the field of research methods in Islamic psychology and works related to theorizing and modeling with a psychological approach through religious texts. The findings showed that religious texts, while possessing various levels of psychological analysis, have a unique capacity to identify and delineate structural relationships between psychological constructs. This study, while briefly explaining its possibility and necessity, presents the evolutionary trajectory of research from the level of describing individual concepts towards analyzing structural relationships, and proposes a general framework for developing relational models. The results of this study can serve as a basis for the development of indigenous theories in Islamic psychology. روان‌شناسی اسلامی به عنوان حوزه‌ای میان‌رشته‌ای نیازمند توسعه چارچوب‌های مفهومی است که بتواند روابط ساختاری بین سازه‌های روان‌شناختی را از نظر متون دینی تبیین کند. این پژوهش یک مرور تحلیلی با هدف بررسی امکان و ضرورت تدوین مدل‌های ارتباطی میان مفاهیم روان‌شناختی از راه متون دینی است. پژوهش از طریق تحلیل محتوای پژوهش‌های پیشین در حوزه روش پژوهش در روان‌شناسی اسلامی و آثار مربوط به نظریه‌پردازی و مدل‌سازی با رویکرد روان‌شناختی از راه متون دینی انجام شده است. یافته‌ها نشان داد که متون دینی ضمن برخورداری از سطوح گوناگون تحلیل روان‌شناختی، ظرفیت منحصر به‌فردی برای شناسایی و ترسیم روابط ساختاری بین سازه‌های روان‌شناختی را دارند. مطالعه حاضر ضمن تشریح امکان و ضرورت آن به صورت اجمالی سیر تکاملی پژوهش‌ها از سطح توصیف مفاهیم منفرد به سمت تحلیل روابط ساختاری را ارائه داده، و چارچوبی کلی برای تدوین مدل‌های ارتباطی پیشنهاد می‌دهد. نتایج این مطالعه می‌تواند مبنایی برای توسعه نظریه‌های بومی در روان‌شناسی اسلامی قرار گیرد.

http://ri.journals.miu.ac.ir/article_10519_49b2bc93dc85aaf6f26193154ae2d2ce.pdf

جامعه المصطفی العالمیه پژوهش های روانشناسی اسلامی 2717-0608 7 2 2025 02 19 Designing an Islamic Model for Complicated Grief Treatment طراحی الگوی اسلامی درمان داغ‌دیدگی پیچیده 61 84 10722 10.22034/ri.2025.10722 FA احمدرضا فامیل دردشتی دانش پژوه قرآن و روان شناسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. عباسعلی شاملی دانشیار روان شناسی تربیتی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. جعفر جدیری استادیار گروه مشاوره، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران. Journal Article 2025 09 02 The aim of this research is to design a comprehensive Islamic model for complicated grief treatment. This study utilized a descriptive method, specifically content analysis, and was validated by six experts in Islamic sciences and psychology. By studying, reviewing, and analyzing Islamic sources on death, grief, and mourning, an Islamic model for complicated grief treatment was inferred, extracted, and structured in the form of five strategies and 37 therapeutic components aimed at emotional regulation, behavioral regulation and lifestyle, cognitive restructuring, linguistic regulation, and strengthening the inner peace of the bereaved. The Islamic model for grief treatment can serve as a theoretical and practical basis for Islamic psychological interventions in coping with and treating grief. It can assist psychologists and counselors working with Muslim clients suffering from abnormal and complicated grief in resolving their emotional, cognitive, and spiritual problems. Furthermore, the presentation of this model is considered a step forward in the advancement and progress of Islamic psychology. هدف این پژوهش، طراحی الگوی اسلامی جامع درمان داغ‌دیدگی پیچیده است. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی، از نوع تحلیل محتوا و تأیید شش متخصص علوم اسلام و روان‌شناسی انجام شد. با مطالعه، بررسی و تحلیل منابع اسلامی درباره مرگ، سوگ و سوگواری، الگوی اسلامی درمان سوگ پیچیده در قالب پنج راهبرد و 37 مؤلفه درمانی در جهت تنظیم هیجانی، تنظیم رفتاری و سبک زندگی، بازسازی شناختی، تنظیم زبانی و تقویت اطمینان قلبی داغ‌دیدگان، استنباط، استخراج و تنظیم شد. الگوی اسلامی درمان داغ‌دیدگی می‌تواند مبنای نظری و عملی مداخلات روان‌شناختی اسلامی در مقابله و درمان داغ‎دیدگی قرار گیرد و روان‎شناسان و مشاورانی را که با مراجعان مسلمانِ گرفتار به سوگ غیرعادی و سوگ پیچیده کار می‎کنند، برای حل و فصل مشکلات هیجانی، شناختی و معنوی مراجعان یاری کند. ضمن آنکه ارائه این الگو گامی در پیشبرد و پیشرفت روان‎شناسی اسلامی به شمار می‌رود.

http://ri.journals.miu.ac.ir/article_10722_2d562a84fb5c31888fcb1d6fc8955669.pdf

جامعه المصطفی العالمیه پژوهش های روانشناسی اسلامی 2717-0608 7 2 2025 02 19 Predicting Adolescent Resilience Based on Perceived Maternal Parenting Style with the Mediating Role of Religiosity پیش‌بینی تاب‌آوری نوجوانان بر اساس ادراک از شیوه والدینی مادر با نقش میانجی دینداری 85 102 10985 10.22034/ri.2025.10985 FA حسن تقییان گروه روان شناسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران حسین ایمانیان دانش پژوه دکتری قرآن و روان شناسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. Journal Article 2025 10 24 The present study aimed to investigate the mediating role of adolescent religiosity in the relationship between perceived maternal parenting styles and adolescent resilience. The research method was descriptive-correlational, and the population included all first-grade high school students in Qom. From this population, 145 students were selected from three schools using the cluster sampling. The research instruments included the Perceived Parental Rearing Styles Questionnaire, the Adolescent Religious Orientation Questionnaire, and the Resilience Scale (CYRM-28). Data were analyzed using Pearson correlation coefficient and structural equation modeling. The findings showed a positive and significant relationship between perceived maternal parenting style, religiosity, and adolescent resilience. Moreover, religiosity can play a mediating role in the relationship between perceived maternal parenting style and adolescent resilience. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی دینداری نوجوانان در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری ادراک‌شده مادر و میزان تاب‌آوری نوجوانان انجام شد. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول شهر قم بود. از جامعه یادشده با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای ۱۴۵ دانش‌آموز از سه مدرسه انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه ادراک از شیوه‌های تربیتی والدین، پرسشنامه جهت‌گیری‌مذهبی نوجوانان و مقیاس تاب‌آوری (CYRM-28) بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد بین متغیرهای سبک فرزندپروری ادراک‌شده مادر، دینداری و تاب‌آوری نوجوان رابطه مثبت و معنا‌داری وجود دارد؛ همچنین دینداری می‌تواند در رابطه بین شیوه فرزندپروری ادراک‌شده مادر و تاب‌آوری نوجوان، نقش میانجی داشته باشد.

http://ri.journals.miu.ac.ir/article_10985_0e539ab109af928fa69b717a39c4f754.pdf

جامعه المصطفی العالمیه پژوهش های روانشناسی اسلامی 2717-0608 7 2 2025 02 19 Foundations of Parenting Based on Islamic Sources مبانی والدگری بر اساس منابع اسلامی 103 121 11203 10.22034/ri.2025.11203 FA همایون سراقی دانش پژوه دکتری قرآن و روان شناسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. محمد مهدی صفورائی پاریزی دانشیار روان شناسی تربیتی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. 0000-0002-0522-2310 Journal Article 2025 09 07 The present research was conducted with the aim of achieving the foundations of parenting based on Islamic sources, including verses from the Holy Quran and narrations. Given that foundations inform "what is" and are imperative, and all principles, methods, strategies, and techniques in any subject are based upon them, they must be self-evident or proven. Despite the importance and necessity of parenting by biological parents in Islam, the foundations of parenting from an Islamic perspective have not been explored. Therefore, what further emphasizes the need to address this research gap is the socio-cultural current in even Muslim societies, which is moving towards the disintegration of the family and the questioning of parenting foundations, especially by feminists. According to this, the foundations of parenting are examined in a qualitative study using an analytical method and based on Islamic sources. The research findings indicated five foundations for parenting: biological, psychological, socio-cultural, legal, and religious. Among these, the psychological foundation has two sub-categories: child-centered and parent-centered. The biological foundation is specific to women, and the legal foundation is specific to men. پژوهش پیش‌رو با هدف دستیابی به مبانی والدگری براساس منابع اسلامی شامل آیات قرآن کریم و روایات انجام شد. با توجه به آنکه مبانی از هست‌ها خبر می‌دهد الزام‌آورند و در هر موضوعی تمام اصول، روش‌ها، راهبردها و تکنیک‌ها بر آن مبتنی هستند، باید بدیهی و یا اثبات‌شده باشند؛ با وجود این، اهمیت و ضرورت والدگری از سوی والدین بیولوژیک در اسلام، مبانی والدگری از نگاه اسلام بررسی نشده است. پس آنچه ضرورت پرداختن به این خلأ پژوهشی را دوچندان می‌سازد، جریان فرهنگی اجتماعی جوامعِ حتی مسلمان است که به سمت فروپاشی خانواده و زیرسؤال رفتن مبانی والدگری به‌ویژه توسط فمینیست‌ها می‌باشد؛ بر این اساس مبانی والدگری در یک مطالعه کیفی به روش تحلیلی و بنابر منابع اسلامی بررسی می‌شود. یافته‌های پژوهش بیانگر پنج مبنا برای والدگری است:‌ زیستی، روان‌شناختی، فرهنگی اجتماعی، حقوقی و دینی؛ در این میان مبنای روان‌شناختی دارای دو زیرمجموعه مبنای فرزندمحور و والدمحور است، مبنای زیستی اختصاص به زنان دارد و مبنای حقوقی مختص مردان است.

http://ri.journals.miu.ac.ir/article_11203_aa35074fb15c38f5c660c440a4de12d0.pdf